Δευτέρα 24 Αυγούστου 2009

Στη χώρα του υπαρκτού σουρρεαλισμού (ΙΙ)...

(του ανταποκριτή μας από τις στάχτες Marcel Proust)

Τι μπορεί να πει, άραγε, κανείς μπροστά στο θέαμα της πύρινης κόλασης που βιώνει η Αττική για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα; Οδύνη για την ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή, τρόμος για το ζοφερότατο μέλλον που μας επιφυλάσσεται, οργή για ένα Κράτος το οποίο απλώς παρακολουθεί τα γεγονότα, αδυνατεί να συντονίσει και να οργανώσει την αντιμετώπιση μίας ακόμη κρίσης και θεωρεί ότι ο κυριότερος ένοχος είναι και πάλι ο "στρατηγός άνεμος" - τιμή και δόξα στο Βύρωνα Πολύδωρα που πριν από δύο χρόνια, σαν άλλος επιθεωρητής Κλουζώ, είχε ανακαλύψει τον εμπρηστή της γης της Ηλείας. Ευτυχώς, τουλάχιστον, αυτή τη φορά οι κουκουνάρες την γλίτωσαν...

Μέσα σε αυτό το θέατρο του παραλόγου, τι μπορεί να πει, άραγε, κανείς από τη μία πλευρά μπροστά στο θέαμα των άρτια εξοπλισμένων και οπλισμένων δυνάμεων καταστολής - διότι είναι ευρέως γνωστό το πόσο επικίνδυνοι είναι οι φοιτητές και οι λοιπές αγωνιζόμενες κοινωνικές δυνάμεις - και από την άλλη μπροστά στο θέαμα των ελλιπώς εξοπλισμένων πυροσβεστών - μήπως, τελικά, τα κάθε είδους μαντηλάκια είναι αποτελεσματικότερα από τις αντιασφυξιογόνες μάσκες και δεν το γνωρίζαμε;


Τι μπορεί να πει, άραγε, κανείς για ένα Κράτος που πριν από μερικούς μήνες αποφάσισε να προμηθευτεί υδροφόρα οχήματα για την αντιμετώπιση των διαδηλωτών, αλλά όχι για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών;

Τι μπορεί να πει, άραγε, κανείς για την τραγική ολιγωρία, την παροιμιώδη ανικανότητα και, εν τέλει, τη χαρακτηριστική αδιαφορία ενός Κράτους που δεν μπόρεσε να ελέγξει μία πυρκαγιά που ξεκίνησε για προφανέστατους λόγους από το Γραμματικό και που, αν δεν είχαμε την τραγική ...τύχη η Αθήνα - σε αντίθεση με τις περισσότερες ευρωπαικές πόλεις - να έχει καταντήσει, ή, ορθότερα, να την έχουμε καταντήσει, μία τσιμεντούπολη με ελάχιστους πνεύμονες πρασίνου, η φωτιά θα κατόρθωνε να φτάσει στο Σύνταγμα;

Μπροστά σε τέτοιες εικόνες, τα όποια λόγια, μάλλον, περιττεύουν...



Το μόνο που απομένει είναι η δράση (αν και ποιος ξέρει, μπορεί το ελληνικό αστικό κράτος να καεί από μόνο του)...

Κυριακή 23 Αυγούστου 2009

Φωτιά στα μπαντζάκια μας...

Σε μία χώρα όπου έχουμε μάθει όχι να κοιτάμε το δέντρο και να χάνουμε το δάσος, αλλά να κοιτάμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη (κατά προτίμηση τον καθρέφτη του Cayenne) και να καίμε το δάσος, το μόνο επίκαιρο σχόλιο που περιγράφει την κωμικοτραγική κατάσταση είναι το εξής...

Πριν βιαστεί κανείς να μας κατηγορήσει για μαύρο χιούμορ, ας σκεφτεί πρώτα ο καθένας μας τις ευθύνες του...



Ας κοιτάξουμε προσεκτικά το μπουκαλάκι σύμβολο του αμερικάνικου τρόπου ζωής - το μπουκαλάκι της Coca-Cola - το οποίο ως Νεοέλληνες διστάζουμε να βάλουμε στον κώλο του, αλλά δεν έχουμε κανένα πρόβλημα όχι μόνο να το βάζουμε στο στόμα μας μα και καταμεσίς του δάσους (π.χ. στο όρος Μαίναλο πριν από λίγες μέρες...)


Κυριακή 2 Αυγούστου 2009

Στη χώρα του υπαρκτού σουρρεαλισμού...

Είχαμε σκοπό να αφοσιωθούμε με συνέπεια και επιμέλεια στις απαιτήσεις της θερινής ραστώνης... Επειδη, όμως, η χώρα διάγει στιγμές απείρου επαναστατικού κάλλους, έστω και σουρρεαλιστικού, δεν πρέπει να λείψει κανείς...
Ο Κώστας Γαβράς ζώντας τόσα χρόνια στο Παρίσι έχει πέσει θύμα της προπαγάνδας των κουτόφραγκων, οι οποίοι προσπαθούν να πείσουν ολάκερο τον κόσμο ότι η Πόλη του Φωτός είναι η γενέτειρα του σουρρεαλισμού. Ενδεχομένως να είναι έτσι τα πράγματα. Εντούτοις, επειδή σημασία έχει η πράξη και όχι η θεωρία, καλό είναι να θυμίσουμε ότι η Ελλάδα αναδεικνύεται σε χώρα όπου ο σουρρεαλισμός γίνεται πράξη. Ο Γαβράς μάλλον θα το έχει καταλάβει τώρα...


(Marcel Duchamp, Reproduction of L.H.O.O.Q.)

Σύμφωνα με δημοσίευμα, ο διευθυντής του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, ο καθηγητής που αποφάσισε να λογοκρίνει τον Γαβρά, βραβεύτηκε με το "Αργυρό Μετάλλιο της Βουλής", για την προσφορά του στον ελληνικό πολιτισμό...

Θεωρούμε χρέος κάθε σκεπτόμενου πολίτη να καταγγείλει το γεγονός. Ο κ. Παντερμαλής, ο νέος Μεγάλος Ιεροεξεταστής, μετά από ό,τι έχει κάνει δεν μπορεί να αδικείται τόσο κατάφωρα από την ίδια τη Βουλή των Ελλήνων.

Εμείς το μόνο που έχουμε να πούμε είναι ότι θα είναι για πάντα...

ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΙΣ ΚΑΡΔΙΕΣ ΜΑΣ!

Δευτέρα 20 Ιουλίου 2009

Μάρμαρα και Μαρμαρωμένος Βασιλιάς...


"Εδώ παραμονεύει πάντα ένας κίνδυνος: τελικά κάποια στιγμή κάθετι παλαιό και περασμένο, αν δεν έχει ακόμα χαθεί εντελώς από τον ορίζοντα, λογίζεται αδιακρίτως ως εξίσου σεβάσμιο με κάθε άλλο, ενώ οτιδήποτε δεν πλησιάζει με σεβασμό αυτό το παλαιό, οτιδήποτε δηλ. είναι νέο και αναπτύσσεται τώρα, απορρίπτεται και αντιμετωπίζεται εχθρικά" {1}.
Είναι δύσκολο να μην αναγνωρίσει κανείς στα παραπάνω λόγια του Nietzsche, την κυρίαρχη αντίληψη για την ιστορία στην Ελλάδα. Αντίληψη η οποία εξυπηρετεί την παθιασμένη ενασχόληση των ελλήνων με οτιδήποτε "ελληνικό" και η οποία κρύβει επιμελώς τη σχιζοφρένεια που τη διέπει. Μέσω της ιστορίας αταξιδεύουμε από τα "μάρμαρα" στον "μαρμαρωμένο βασιλιά" και τούμπαλιν.
(Κωνστντίνος Παλαιολόγος)
Τα πάντα όλα...
Σε μία περίοδο όπου πολλοί προσπαθούν να πουλήσουν "ελληνικό πολιτισμό" με πρόσχημα τα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, το μόνο που αποδεικνύεται είναι ότι λείπει η πρώτη ύλη: η σκέψη.
Αναρωτιέται κανείς, άραγε, γιατί την ώρα που υστερικά φωνάζουμε να επιστρέψουν τα "μάρμαρα" το ίδιο και περισσότερο υστερικά φωνάζουμε να φύγουν οι μετανάστες και οι ξένοι;
(Βρετανικό Μουσείο)
Αναρωτιέται κανείς, άραγε, γιατί παρουσιάζεται μία συστροφή - ομόλογη και ομόρροπη και στις δύο περιπτώσεις - προς το εσωτερικό; Γιατί το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι να προστατεύσουμε την "ελληνικότητά" μας, μέσω τίτλων ιδιοκτησίας; Αναρωτιέται, κανείς, άραγε, γιατί το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι να κοιταζόμαστε ναρκισσιστικά στον καθρέφτη, και σαν συνεπείς μικροαστοί να μην ενδιαφερόμαστε να συναπαντήσουμε τον Άλλο παρά μόνο για να νιώσουμε ανώτεροι (γιατί άραγε ξένοι είναι μόνο οι μη Δυτικοί; γιατί πολεμάμε κάθετι διαφορετικό μόνο όταν προέρχεται από "τριτοκοσμική" χώρα); Δίχως να ενδιαφερόμαστε για την ιστορία μας, όταν κινδυνεύουμε να δούμε κάτι που δε μας αρέσει, όπως η παρακάτω πανοραμική θέα της πανέμορφης πόλης μας;
Γιατί, αν σκεφτόμασταν, ίσως συνειδητοποιούσαμε ότι ξένοι δούλοι έχτισαν τον Παρθενώνα, ξένοι δου..., συγγνώμη εργάτες, έχτισαν το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης...Βέβαια, δεν έγραψε τα ονόματά των πρώτων ο χρυσός αιώνας, - τουλάχιστον τους απαθανάτισε μέσω της τέχνης του -
(Αιθίοπας Σκλάβος τιθασσεύει άλογο, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθήνας)
ενώ δεν πρόκειται να τους γράψει πουθενά αλλού παρά στα παλιά του τα παπούτσια ο σύγχρονος νεοελληνικός πολιτισμός...
Απ' ό,τι φαίνεται η ιστορική συνέχεια του ελληνικού έθνους περιορίζεται στην πρακτική της εκμετάλλευσης. Κάτι είναι και αυτό...
{1}. Fr. Nietzsche, Ιστορία και Ζωή, μτφρ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος, (Γνώση, 1993), σ. 37.

Κυριακή 12 Ιουλίου 2009

Αναζητώντας τη χαμένη ισονομία…


(του έγκλειστου ανταποκριτή μας Marcel Proust)

Σύμφωνα με δημοσίευμα, μετά τον διευθυντή των φυλακών Αγίας Λάρισας, τέθηκε σε διαθεσιμότητα και ο αρχιφύλακας των φυλακών Αλικαρνασσού. Και, οι δύο φέρονται να είχαν συνεννοήσεις με τον Παναγιώτη Βλαστό και άλλους που συμμετείχαν στην υπόθεση της απαγωγής του εφοπλιστή Παναγόπουλου.

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το ότι η πολιτεία και οι πάσης φύσεως εξουσιαστικοί μηχανισμοί σπεύδουν να λάβουν άμεσα και αυστηρότατα μέτρα κάθε φορά που απειλούνται υψηλά ιστάμενα πρόσωπα – απολύτως συμβατά με τη δομή και τις λειτουργίες τους, αλλά και απολύτως απαραίτητα – αλλά αδιαφορούν χαρακτηριστικά και επανειλημμένα, όταν κρατούμενοι στις φυλακές όλης της χώρας υψώνουν συχνότατα το ανάστημά τους και ενώνουν τις φωνές τους – με τελευταίο παράδειγμα τους κρατούμενους στις φυλακές Ναυπλίου – αξιώνοντας αξιοπρεπέστερες και πιο ανθρώπινες συνθήκες κράτησης και διαβίωσης.

Τα όποια σχόλια περιττεύουν… 




(F. Goya, Εσωτερικό Φυλακής, c. 1810-14)

Ή μάλλον, σχόλια σαν του Deleuze κάθε άλλο παρά περιττά αποδεικνύονται: «Ο νόμος διαχειρίζεται τις ανομίες: ορισμένες τις επιτρέπει, τις καθιστά δυνατές ή τις επινοεί ως προνόμια της κυρίαρχης τάξης, κάποιες άλλες τις ανέχεται εν είδει αποζημίωσης προς τις κυριαρχούμενες τάξεις ή τις θέτει στην υπηρεσία της κυρίαρχης τάξης και τέλος απαγορεύει τις υπόλοιπες, τις απομονώνει και τις αντιμετωπίζει τόσο ως αντικείμενο όσο και ως εργαλείο κυριαρχίας». {1}


{1}. G. Deleuze, Foucault, μτφρ. Τ. Μπέτζελος, (Πλέθρον, 2005), σ. 61.


Σάββατο 27 Ιουνίου 2009

Επ' αφορμή του θανάτου του Michael Jackson...

Με πρόσχημα την επικαιρότητα κάνουμε ένα άνοιγμα σε πιο εμπορικά θέματα, διότι στη ζωή δεν είναι όλα άσπρο- μαύρο...

Ο Michael Jackson δεν το κατάλαβε παρά τα όσα έλεγε...

Ε, ας μη τα βάψουμε μαύρα...

Καλύτερα, να κάνουμε το σώμα μας όπλο αποδόμησης απέναντι στα επιβεβλημένα δίπολα του πολιτισμού μας (λευκός-μαυρος, υγιής-ασθενής, ετεροφυλόφιλος-ομοφυλόφιλος κ.ο.κ.), παρά μήτρα επιβεβαιώσης τους...

Αυτός είναι και ο στόχος κάθε γενεαλογικής έρευνας, η οποία, κατά τον Foucault, δεν είναι ούτε άσπρη ούτε μαύρη, αλλά γκρίζα και "εγκαθίσταται στο σημείο όπου το σώμα και η ιστορία συναρθρώνονται. Αποστολή της είναι να δείξει το κατάστικτο από τα αποτυπώματα της ιστορίας σώμα, να δείξει την ιστορία καθώς συντρίβει το σώμα." {1}

Τα δικά μας σώματα ποια ιστορία έχουν; Ποιες δυνάμεις επιχειρούν να τα συνθλίψουν;

(Study after Velazquez's Portrait of Pope Innocent X 1953
Francis Bacon)

{1}. M. Foucault, Nietzsche, Γενεαλογία, Ιστορία, μτφρ. Δ. Γκινοσάτης, (Πλέθρον, 2004), σ.57

Σάββατο 20 Ιουνίου 2009

Αναζητώντας το χαμένο χρόνο (III) . . .

(Του συνεργάτη μας Marcel Proust, ο οποίος αναζητά – απεγνωσμένα – τη χαμένη πατρίδα…)

Λίγες ημέρες μετά τις Ευρωεκλογές, τι συμπεράσματα μπορούμε, άραγε, να εξάγουμε;


Ποιο, εν τέλει, αποτελεί το κρισιμότερο ζήτημα και το ουσιαστικότερο πρόβλημα; Τα υψηλότατα ποσοστά αποχής – που προβληματίζουν όσους και όσες εξακολουθούν να πιστεύουν στην αυταπάτη της εκλογικής διαδικασίας και στην ψευδαίσθηση δημοκρατίας που προσπαθούν να μας πείσουν ότι συνεπάγεται – η εξαιρετικά ανησυχητική άνοδος της ακροδεξιάς, ή η, εξίσου ανησυχητική, πτώση της αριστεράς;

Εν μέσω μίας δεινότατης, χρηματοπιστωτικής – και, όχι μόνο – κρίσης της οποίας οι πολυποίκιλες, δυσμενέστατες επιπτώσεις έχουν ήδη γίνει αισθητές στην πλειοψηφία των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, γιατί ο κόσμος ψάχνει να βρει ασφάλεια και σιγουριά στα προπύργια του ακραίου συντηρητισμού; Γιατί το μοναδικό πρόβλημα καθίσταται ο Άλλος; Γιατί η λύση αναζητείται στο στιγματισμό, την απομόνωση, και την περιθωριοποίηση; Γιατί ικανοποιείται το κοινό αίσθημα και εφησυχάζονται όλοι του οι φόβοι με τη δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης για τους μετανάστες;

Γιατί γίνονται εχθροί αυτοί που δε μπορέσαμε να κάνουμε συνοδοιπόρους μας στην εξέγερση; 


Γιατί η αντίστασή μας δεν μπορεί να εστιάσει στους πραγματικούς υπαιτίους οι οποίοι μπορεί να βρίσκονται αλλού από εκεί που φανταζόμαστε, («ο μεγαλύτερος εχθρός, ο στρατηγικός αντίπαλος είναι ο φασισμός. Και όχι μόνο ο ιστορικός φασισμός, ο φασισμός του Hitler και του Mussolini – ο οποίος ήταν ικανός να κινήσει και να χρησιμοποιήσει την επιθυμία των μαζών τόσο αποτελεσματικά – αλλά επίσης ο φασισμός εντός όλων μας, στα κεφάλια μας και στην καθημερινή μας συμπεριφορά, ο φασισμός που μας παρακινεί να αγαπάμε την εξουσία, να επιθυμούμε αυτό ακριβώς που μας κυριαρχεί και μας εκμεταλλεύεται») {1}

 και όχι μόνο στους πλέον προφανείς; 



Γιατί, σε τελική ανάλυση, αδυνατούμε να συνειδητοποιούμε ότι, μέσα στο δαιδαλώδες πλέγμα των κυρίαρχων εξουσιαστικών σχέσεων, είμαστε όλοι και όλες μετανάστες σε μια πατρίδα, τη γη;

{1}. M. Foucault, Preface to Anti-Oedipus.

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2009

Μήπως ξεχάσαμε κάτι;

Τελικά, μήπως ο Δεκέμβρης έχει ανοιχτούς κάποιους λογαριασμούς; Μήπως αφήσαμε κάποιους όχι ''συντρόφους'' - γιατί οι συντροφοι γνωρίζονται στα δύσκολα - αλλά συνανθρώπους μας, πίσω μας; Μήπως είναι οι ίδιοι που ήταν μόνοι τους και πριν το Δεκέμβρη;

Θυμάται, άραγε, κανείς ότι πριν αντιληφθεί η αγνή και πάνσεπτη νεολαία ότι οι δρόμοι δεν ανήκουν αποκλειστικά στα αυτοκίνητα και δη τα Cayenne αλλά και στους πεζούς, υπήρξαν κάποιοι συνάνθρωποί μας που προσπάθησαν να δείξουν το δρόμο...





Αντί, όμως, ο Δεκέμβρης να συνδεθεί με αυτούς τους ανθρώπους, των οποίων η εξέγερση και ο αγώνας δεν είναι και τόσο μακριά από τον αγώνα της υπόλοιπης κοινωνίας, όπως μας θυμίζει και ο Foucault: "Αν υπάρχει κάποιο συνολικό επίμαχο πολιτικό ζήτημα σχετικό με τη φυλακή, αυτό δεν είναι αν αυτή θα είναι σωφρονιστική ή όχι. Αν οι δικαστές, οι ψυχίατροι ή οι κοινωνιολόγοι θα ασκούν σ' αυτήν μεγαλύτερη εξουσία από τους διοικητές ή τους επιτηρητές. Σε τελευταία ανάλυση, το ζήτημα δεν συνίσταται καν σαν εναλλακτική πρόταση: φυλακή ή κάτι άλλο από τη φυλακή. Το πρόβλημα τούτη τη στιγμή είναι μάλλον η ραγδαία άνοδος αυτών των συστημάτων ομαλοποίησης, καθώς και η όλη έκταση των συνεπειών της εξουσίας που συνεπάγονται, ενώ καθιερώνονται νέες αντικειμενικές πραγματικότητες" {1}, προτίμησε τον αυτοθαυμασμό και τα χριστουγεννιάτικα ψώνια...
Αυτές τις νέες αντικειμενικές πραγματικότητες, αυτές τις νέες μορφές φασισμού δεν μπόρεσε να αναδείξει ο Δεκέμβρης, διότι δεν τις πήρε καν μυρωδιά...
Διότι είναι φασισμός όχι μόνο από την πλευρά της εξουσίας, αλλά και από την πλευρά της αντίστασης το γεγονός ότι άνθρωποι που βρέθηκαν στο δρόμο του Δεκέμβρη βρίσκονται ακόμα προφυλακισμένοι και δίχως την έμπρακτη συμπαράσταση όσων πίνουν νερό στο όνομα του ''Δεκέμβρη''...
Διότι είναι φασισμός - όχι τόσο από την πλευρά του κράτους - αλλά από την πλευρά όλων εκείνων που βγαίνουν στο δρόμο για τον Αλέξη (τον Έλληνα, το μαθητή, το παιδί της διπλανής πόρτας, το είδωλό μας στον καθρέφτη σε τελική ανάλυση...) αλλά δεν λένε κάν μία κουβέντα για την Κωνσταντίνα Κούνεβα, την Κατερίνα Γκουλιώνη, και κάθε φυλακισμένο που κάνει το σώμα του όπλο, όπως το έκανε και το Νοέμβρη, αλλά εμείς κοιμόμασταν...
Εν τέλει, ο Δεκέμβρης αφορά την νεοελληνική νεολαία και μόνο αυτή; Οι νεοέλληνες όταν έρχονται αντιμέτωποι με τον Ξένο τι κάνουν; Κλείνουν τα μάτια; Ή ακόμα χειρότερα, βαυκαλίζονται ότι έδειξαν πάλι το δρόμο και στον υπόλοιπο κόσμο;
Ευτυχώς, όμως, υπάρχουν νέοι που μιλούν για το πρόβλημα του εκφασισμού τηw νεολληνικής κοινωνίας, όπως ο Γιώργος Λάνθιμος που βραβεύθηκε στις Κάννες για την ταινία του...
Ευτυχώς, όμως, υπάρχουν νέοι που δείχνουν ότι δεν έχουν μόνο τα αυτιά τοίχους, αλλά και οι τοίχοι έχουν αυτιά:



{1}. Foucault M., Επιτήρηση και Τιμωρία: Η Γέννηση της Φυλακής, σ. 407.

Τετάρτη 27 Μαΐου 2009

Πίσω από την προφάνεια του τηλεοπτικού ορίζοντα…


Βραδιά Champions League η σημερινή! Βραδιά που πάνω από 2,5 δισεκατομμύρια τηλεθεατές θα καρφωθούν μπροστά στον τηλεοπτικό τους δέκτη, για να απολαύσουν το θέαμα που καλούνται να προσφέρουν οι αστέρες της Barcelona και της Manchester United. Πόσοι, όμως, θα αναρωτηθούν τι κρύβεται πίσω από το ποδοσφαιρικό θέαμα, τι κρύβεται πίσω και πέρα από τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου; Τι κρύβεται πίσω από έναν αγώνα μεταξύ μιας από τις πλουσιότερες ομάδες του πλανήτη (Manchester United) απέναντι σε εκείνη που για περισσότερο από έναν αιώνα αρνήθηκε να βάλει χορηγό στη φανέλα της (Barcelona); 

Είναι, άραγε, το ποδόσφαιρο – αυτή η τόσο κερδοφόρα και καλά οργανωμένη επιχείρηση – εντός των σύγχρονων κοινωνιών ένα απλό άθλημα, ένα αθώο παιχνίδι, το οποίο περιφρονείται από τους διανοούμενους και αγκαλιάζεται από τις μάζες; 

Ή μήπως συμβαίνει το ποδόσφαιρο, ως κοινωνικό φαινόμενο να αντανακλά βαθύτερες κοινωνικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα σε τομείς που αγκαλιάζουν οι διανοούμενοι και οι οποίοι περιφρονούν τις μάζες; Σκεφτόμαστε, άραγε, γιατί το ποδόσφαιρό έχει γίνει την τελευταία δεκαετία, ένα παιχνίδι όπου το κρίνουν οι παίκτες του κέντρου και μάλιστα, οι πιο εργατικοί και πειθαρχημένοι από αυτούς, ήτοι τα «αμυντικά χαφ»; Σκεφτόμαστε, άραγε, γιατί το ποδόσφαιρο έχει γίνει ένα παιχνίδι όπου οι παίκτες που ξεσηκώνουν την εξέδρα για τις αμιγώς ποδοσφαιρικές τους ικανότητες σπανίζουν; Αναρωτιόμαστε, για την ανθρωπογεωγραφία αυτής της εξέδρας; Για την εξαφάνιση των λαϊκών στρωμάτων και την προσέλκυση των μεσοαστικών; Για την εξαφάνιση του ίδιου του κοινού από τις κερκίδες και τον πολλαπλασιασμό του κοινού στον καναπέ; Για τα μέτρα πειθάρχησης και ελέγχου των μαζών που κρύβονται πίσω από ό,τι καλείται «καταπολέμηση της βίας»; Για την μανία με τον πρωταθλητισμό σε μία πλήρως ιατρικοποιημένη κοινωνία;

Με τα ερωτήματα αυτά – και πολλά άλλα που θα μπορούσε να θέσει κανείς – δεν τα βάζουμε με το ποδόσφαιρο. Δεν στρεφόμαστε εναντίον του. Στρεφόμαστε εναντίον της προφάνειας που το καλύπτει. Μήπως, τελικά, το ποδόσφαιρο είναι κάτι παραπάνω από ένα παιχνίδι; Μήπως, εν τέλει, η φράση «ποδοσφαιροποίηση της πολιτικής» έχει περισσότερες ερμηνείες από όσες νομίζουμε; Μήπως πρέπει να το φιλοσοφήσουμε λίγο παραπάνω ακολουθώντας το παράδειγμα των Monty Python;

Μήπως πρέπει να ξαναμάθουμε το παιχνίδι;

Δευτέρα 25 Μαΐου 2009

Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (II) . . .

Του ανταποκριτή μας από τα Εξάρχεια, Marcel Proust (ο οποίος άρτι αφιχθείς από τη Μόσχα έφερε έναν αέρα ρομαντισμού και έρωτα...Αντι-γράφουμε ελπίζοντας ότι του τον προκάλεσαν οι ρωσίδες και όχι ο Sakis...)
Μέσα στη σαρωτική δίνη του χαμένου χρόνου της μονότονης και μελαγχολικής μας καθημερινότητας, είναι καταπληκτικό να μπορούμε ακόμη να ανακαλύπτουμε καινούργια ερεθίσματα που μπορούν να μας βοηθήσουν να επανακτήσουμε και να επανασυγκροτήσουμε – έστω και για κάποιες λίγες στιγμές – το χαμένο αυτό χρόνο…
Μία τέτοια ευκαιρία προσφέρει αναμφίβολα και η παράσταση Σονέτα, που ανεβαίνει από τις 14/05 μέχρι τις 06/06 στο Κέντρο Λόγου και Τέχνης, στα Εξάρχεια. 

Είκοσι εννέα σονέτα του William Shakespeare, τα οποία μέσα από την έξοχη μετάφραση του Διονύση Καψάλη και τη συγκλονιστική ερμηνεία των δύο πρωταγωνιστών, Μαρίας Κίτσου και Μάνου Καρατζογιάννη, μας υπενθυμίζουν ότι «μόνος γίνεσαι κανένας», και μας καλούν να αναρωτηθούμε «τι μπορεί να σημαίνει για έναν άνθρωπο – πέρα από ηλικία και φύλο – η ανάγκη να αγαπήσει, να αγαπηθεί, να δημιουργήσει μέσα από τον έρωτα και μέσα από αυτόν να νικήσει τους φόβους του»;

Άλλωστε, με όποια μορφή κι αν παρουσιάζεται κι όποιο κι αν είναι το αντικείμενό του, ο έρωτας δεν είναι αυτός που, τελικά, κινεί τα πάντα, που μας παρασύρει στις πιο ρομαντικές αυταπάτες, που μας ωθεί στις πιο παράτολμες και εξεγερτικές πράξεις, που εμφυσά πνοή στα πιο τρελά και δημιουργικά μας όνειρα, που προσδίδει ουσία και νόημα σε ό,τι φαντάζει – και, ίσως, πράγματι, να είναι – ασύλληπτο και ακατάληπτο;
(Ciphers & Constellations in Love with a Woman, Joan Miro, 1941).
Και, για να δανειστούμε και τους στίχους του ποιητή:
Είχα κλείσει τα μάτια
για ν’ ατενίζω το φως.

Τυφλός.
Είχα κάψει τη φλόγα
για ν’ αναπνέω.

Τις νύχτες
αφουγκραζόμουν τους θρόους της σιγής
κι η ανάσα του χαμόγελου 
δε γνώριζε τη μετάνοια.

Να δακρύζω
πάνω στα διάφανα χέρια μου 
από μια διάφανη χαρά 
που δεν επιθυμεί.

Όχι θωπεία. Όχι όνειρο.
Πιο πέρα.
Εκεί που καταλύεται τ’ όνειρο
κι η φθορά έχει φθαρεί.

Κι ήρθες εσύ.

Γιάννης Ρίτσος, Εαρινή Συμφωνία, (Κέδρος, 1986).